Connect with us

Sống

Tôi học được gì từ khủng hoảng tâm lý cá nhân?

Khủng hoảng tâm lý cá nhân xảy ra theo nhiều cách khác nhau, nhưng chúng luôn có một điểm chung: Sự mất mát. Năm sắp tốt nghiệp đại học, tôi chia tay người yêu sau ba năm bên nhau, tôi trượt vòng phỏng vấn cuối tại một công ty lớn. Tôi thấy nỗ lực của mình suốt những năm đi học chẳng là gì so với thế giới ngoài kia. Cái tôi bị bóp nát, tôi mất tự tin, mất động lực. Cú huých này khiến tôi thay đổi nhận thức căn bản của mình.

Tất cả chúng ta đều đã và sẽ trải qua thời điểm khủng hoảng tâm lý cá nhân. Khủng hoảng thường hay xảy ra khi bạn ít ngờ đến nhất, nhưng bạn có thể chọn cách đối mặt với nó.

Vậy tôi học được gì từ với khủng hoảng tâm lý cá nhân?

Chấp nhận cảm xúc

Khi gặp khủng hoảng, sự điềm nhiên thường ngày của bạn dường như tan biến, để lại bên trong là những cảm xúc hỗn độn. Cảm xúc khi khủng hoảng có thể tồn tại trong những hình thù xấu xí, bạn có thể thấy mặc cảm, chán ghét, và mệt mỏi vô chừng.

Bạn hoài nghi những điều bạn từng tin tưởng, bạn cảm thấy có lẽ mình phải xây dựng lại hệ thống giá trị bên trong, nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Điều bạn nên làm: kiên nhẫn và chấp nhận mọi thứ đang diễn ra bên trong bạn.

Khủng hoảng tâm lý cá nhân 1
Điều bạn nên làm khi gặp khủng hoảng tâm lý: kiên nhẫn và chấp nhận mọi thứ đang diễn ra bên trong bạn.

Khi bạn ăn phải đồ hỏng, điều bạn cần làm đầu tiên là nôn ra, nếu không bạn sẽ bị ngộ độc. Cảm xúc của bạn cũng vậy. Khi chia tay người yêu, ngoài việc gọi điện cho đứa bạn thân để khóc, tôi còn hay có thói quen viết tất cả những gì đang diễn ra trong đầu mình ra giấy. Viết cũng là một cách “nôn” cảm xúc ra giấy rất hiệu quả.

Hãy cho phép bản thân làm những điều đó, “hoài phí” một chút thời gian trong giai đoạn này. Sau này nếu có đọc lại những đoạn mình đã từng viết mà rùng mình, thì tức là cảm xúc của bạn đã trưởng thành hơn rồi.

Chấp nhận sự kiện như nó vốn là

Sau khi “nôn” cảm xúc ra, bạn cần nhìn nhận sự việc như cách nó vốn là. Hãy khiêm tốn quan sát nó, cũng như cách bạn chấp nhận cảm xúc, hãy chấp nhận sự kiện này.

Cái tôi của chúng ta luôn cần một câu chuyện để hợp lí hóa mọi thứ, do vậy khi rơi vào khủng hoảng, chúng ta hay phòng vệ theo cách thôi miên sai sự thật. Vì tôi không đủ tài giỏi nên không xứng đáng có được công việc này, vì tôi khó tính nên không giữ được tình yêu. Khi bạn thôi miên bản thân bằng những ý nghĩa cố định, bạn sẽ bị chìm đắm vào những điều bạn không thể thay đổi.

Học được cách chấp nhận sự kiện, tôi hiểu rằng những điều không may mắn có thể xảy ra ngẫu nhiên. Chúng nằm ngoài tầm kiểm soát của mình, và là tiền đề cho quá trình học hỏi. Vì vậy bạn đừng đổ lỗi cho bản thân hoặc cho ai đó, và không nên gán ghép một ý nghĩa cố định nào cho nó cả.

Khoan dung với chính mình là một cơ chế phòng vệ trưởng thành, nó giúp bạn tự chữa lành một cách tự nhiên và lành mạnh nhất.

Chăm sóc cơ thể nhiều hơn

Khi sức đề kháng tinh thần yếu, thì cơ thể khỏe mạnh sẽ là một đồng minh đắc lực. Cơ thể bạn cần được yêu thương, nhất là khi bạn đang gặp khủng hoảng.

Thời điểm đầu giai đoạn khủng hoảng, tôi uống rất nhiều rượu, ăn rất nhiều snack và không hề dưỡng da. Cứ như vậy suốt một tháng, tôi luôn cảm thấy mệt mỏi và dễ cáu giận. Vì vậy mà mỗi ngày một chút, tôi bắt bản thân phải tẩy trang buổi tối, phải uống đủ 2 lít nước mỗi ngày, và ăn nhiều trái cây.

Khủng hoảng tâm lý cá nhân 2
Cơ thể bạn cần được yêu thương, nhất là trong giai đoạn khủng hoảng tâm lý.

Những điều này nghe thì đơn giản, nhưng khi bạn đang trong giai đoạn khủng hoảng thì lại rất khó khăn. Thế nhưng bạn chỉ cần nỗ lực 1% mỗi ngày, sau một tuần, sau một tháng, bỗng nhiên một hôm bạn sẽ cảm thấy nó trở thành một thói quen không thể thiếu. Bởi vì bạn đã chuyển hóa năng lượng đó đến việc chăm sóc bản thân rồi.

Giấc ngủ của bạn cũng vô cùng quan trọng. Bạn cần ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi ngày, vì theo Matthew Walker – Giám đốc Trung tâm Khoa học Giấc ngủ Con người (Human Sleep Science) thuộc Đại học UC Berkeley: nó giúp khôi phục hệ miễn dịch, chống lại các căn bệnh ác tính, phòng ngừa lây nhiễm, và tránh khỏi mọi loại bệnh tật.

Và cuối cùng, hãy tập hít thở sâu. Trong thời gian khủng hoảng, tôi xóa các ứng dụng mạng xã hội, chỉ chừa lại những thứ thiết yếu và dành ra 15 phút mỗi ngày để hít thở sâu. Thay vì chống lại suy nghĩ, tôi cho phép nó trôi qua, và chấp nhận nó. Thiền định và hít thở không chỉ giúp cơ thể bạn tiếp thu thêm oxy cho tế bào, mà còn giúp cơ thể đồng điệu hơn với tâm trí và cảm xúc.

Tập trung vào quá trình

Khủng hoảng đã dạy tôi rằng thất vọng về bản thân là vì còn chú tâm quá nhiều vào kết quả. Tôi ám ảnh bởi sự hoàn hảo nên chưa học được cách trân trọng quá trình. Thực tế, chúng ta không có khả năng kiểm soát được kết quả, không đoán trước được tương lai, nhưng có thể kiểm soát được quá trình diễn ra.

Khi bắt đầu một mối quan hệ nghiêm túc, có thể bạn sẽ hình dung ra cảnh kết hôn và sinh con. Thế nhưng bạn vẫn không nói trước được tương lai sẽ xảy ra điều gì. Kế hoạch luôn chỉ là kết hoạch, và bạn phải luôn chuẩn bị tâm thế ứng biến cho mọi thứ có thể diễn ra.

Hãy dồn năng lượng đó vào quá trình, vào hiện tại, dù đó là tình yêu, công việc hay những mục tiêu cá nhân. Hãy cam kết với quá trình thay vì kết quả.

Và cuối cùng, khủng hoảng chính là cơ hội

Học tập không bao giờ đến từ những thứ dễ chịu, và khủng hoảng thì như một viên thuốc đắng. Nó giúp bạn mạnh mẽ  hơn khi bạn cho phép nó dạy bạn những bài học “khó nuốt” mà bạn sẽ luôn cần trong suốt quá trình trưởng thành.

Khủng hoảng tâm lý cá nhân 3
Khủng hoảng tâm lý giúp bạn mạnh mẽ  hơn khi bạn cho phép nó dạy bạn những bài học “khó nuốt” mà bạn sẽ cần sau này.

Như nhà tâm lý học Viktor E. Frankl đã từng viết trong “Đi tìm lẽ sống”: “Khi chúng ta không còn khả năng thay đổi hoàn cảnh, nghĩa là chúng ta đang được thử thách để thay đổi chính mình.”

Bấm vào đây để bình luận

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Quan điểm - Tranh luận

Thử việc mà “trải nghiệm cho biết” thì coi như vứt!

Chẳng phải ngẫu nhiên bạn cần trải qua ít nhất 2 tháng thử việc để trở thành nhân viên chính thức. Không đơn giản là thời gian thích nghi với môi trường mới, ý nghĩa của quá trình thử việc nằm ở yếu tố “thử” – Thử nghiệm và thử thách.

Thử nghiệm thì ai cũng biết, nhưng thử thách bao gồm những gì? Hiểu được điều ẩn sau sẽ giúp bạn học hỏi và phát triển nhiều nhất từ trải nghiệm này.

Một trang CV sơ lược về quá trình học tập và làm việc chưa bao giờ đủ để nói lên con người ứng viên. Đó là lí do cần có buổi phỏng vấn trực tiếp, kế đến là thử việc.

Điều nhà tuyển dụng muốn trả lời được qua những vòng tuyển chọn này là: Liệu có nên đặt lòng tin vào bạn?

Lòng tin này không chỉ được xây bởi khả năng chứng thực những điều bạn viết trong CV về:

  • Kĩ năng làm việc.
  • Khả năng quản lý thời gian.
  • Khả năng kết hợp giữa suy nghĩ độc lập và hành động tập thể.

Mà còn xây bởi tiềm năng cộng tác trong dài hạn của bạn.

Trong một khảo sát thực hiện bởi Linkedin cho các nhà tuyển dụng, gần 45% người tham gia chọn khả năng thích nghi là ưu tiên khi tuyển dụng một thành viên mới.

Nhiều nhà quản lý cũng chia sẻ nhu cầu về thích nghi tăng cao vì dịch COVID-19 khiến nhiều công ty phải nhanh chóng thay đổi để tồn tại. Vì thế, đây cũng trở thành xu hướng tuyển dụng hiện tại.

Cụ thể, nhà tuyển dụng kỳ vọng được nhìn thấy ở bạn:

  • Kỹ năng thích nghi với phong cách làm việc mới.
  • Cách làm việc của bạn với đồng nghiệp.
  • Sự “đồng cam cộng khổ” của bạn.
  • Khả năng học hỏi và tốc độ tiến bộ của bạn.

Trong suốt quá trình thử việc, nhà tuyển dụng sẽ quan sát từng nhịp bước của bạn, chứ không chờ đến cuối kỳ hay đánh giá dựa vào thành tích sau cùng.

Vì thế, hãy luôn sẵn sàng thể hiện tốt nhất và chú ý quan sát các đồng nghiệp, từ tốn hòa mình vào cộng đồng mới. Cuối cùng rồi bạn sẽ vượt qua vòng thử thách này.

Khi đọc JD (job descriptions: mô tả công việc), phía tuyển dụng có thể viết gộp hoặc ngắn gọn lại các yêu cầu thực tế. Chưa kể mỗi vị trí tại mỗi công ty khác nhau sẽ có những trách nhiệm khác nhau, tuỳ theo cấu trúc và chiến lược kinh doanh.

Bởi vậy, thử việc là cơ hội để bạn có đánh giá thực tế về công việc và tổ chức.

Lúc này, bạn cần giữ cái đầu tỉnh táo và trung lập để đánh giá khách quan: Liệu công việc này có đáp ứng các tiêu chí mình mong đợi? 

Một vài câu bạn có thể tự hỏi là:

  • Liệu bạn có tiếp tục làm nếu công việc không đúng như mô tả?
  • Khối lượng công việc có hợp lý?
  • Vị trí này có hợp với cá tính của bạn?
  • Bạn thoải mái với văn hóa ở đây chứ?

Anh trai tôi đã từng thử việc 2 tháng cho vị trí PR Manager (Quản lý Quan hệ công chúng) chi nhánh Việt Nam của một công ty nước ngoài, để rồi phải từ bỏ bởi những gạch đầu dòng trong JD cứ ngày một dài ra trong khi phúc lợi lại chẳng phản ánh điều đó.

Anh nói công việc ấy là mơ ước của anh, nhưng liệu anh sẽ trụ được bao lâu khi chỉ có 24h một ngày mà phải gánh vác trách nhiệm của 3 bộ phận?

Tựu trung lại, đôi lúc các đầu việc sẽ có sự thay đổi so với thông tin nhà tuyển dụng đưa ra. Nhưng nó nên nằm trong giới hạn chấp nhận được của bạn. Hãy chắc chắn rằng mọi quyết định bạn đưa ra sau kỳ thử việc là lựa chọn chủ động khi đã thấu tỏ mọi ưu, nhược điểm của vị trí này.

Cô bạn thân của tôi vừa từ bỏ gần 10 năm theo đuổi ngành Luật để chuyển sang làm bánh và bán cafe. Bản thân tôi cũng đã tự hỏi mình không dưới 10 lần: Hồi đó tại sao lại chọn ngành này? Con đường sự nghiệp mình đang đi có đúng hướng?

Hẳn là có đôi lúc mọi người sẽ nghi ngờ bản thân. Chẳng phải do chênh vênh 25 hay nghiệt ngã 30. Con người là sinh vật luôn tò mò và khám phá, càng hiểu biết sẽ càng cảm thấy nhỏ bé. Vậy nên những băn khoăn về mình, về nghề khá phổ biến.

Thử việc là giai đoạn đôi bên – nhà tuyển dụng và ứng viên – sẵn sàng cởi mở với nhau.

Vì thế, hãy tranh thủ đặt thật nhiều câu hỏi để xác định điều quan trọng nhất: Liệu đây có phải lựa chọn đúng đắn cho sự nghiệp của bạn? 

Những câu hỏi bạn cần tìm ra trong thời gian này:

  • Tiềm năng của công việc này trong dài hạn?
  • Nó có thực sự giúp bạn đạt được mục tiêu sự nghiệp?
  • Công việc này có tạo lợi thế cạnh tranh về lâu dài?

Khi có được các câu trả lời, hãy thật tỉnh táo để chọn bước đi hợp lý nhất. Một lựa chọn sai lầm có thể khiến bạn bị đẩy rất xa khỏi con đường nghề nghiệp mong muốn. Hay ít nhất, cũng lãng phí thời gian đúng lẽ ra là dành cho lựa chọn phù hợp.

Ngoài ra, không nên lạm dụng việc “thử”. Vì việc cứ đi từ hết nơi này tới nơi khác để trải nghiệm mà không xác định hướng đi rõ ràng sẽ khiến bạn mất điểm trong mắt các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Sau mùa dịch này, các doanh nghiệp sẽ thận trọng hơn với các quyết định tuyển dụng và quy trình thử việc sẽ càng được sâu sát hơn. Hãy nắm rõ những thử thách cần vượt qua trong giai đoạn này, bạn sẽ chủ động hơn trong việc tiếp cận quá trình thử việc và đem lại lợi ích cao nhất cho cả bản thân lẫn nhà tuyển dụng.

Huyền – biên tập viên đang trong quá trình thử việc ở Vietcetera chia sẻ:

Không nên mang tinh thần ‘trải nghiệm cho biết’ vào thời gian thử việc.

“Hãy tưởng tượng thời gian thử việc là một bài test cho những kiến thức và kĩ năng cần thiết của công việc này. Có thể bạn sẽ choáng khi phải làm việc với đồng nghiệp mới hay trong vai trò mới, nhưng đừng vội than vãn mà quên rằng nhà tuyển dụng đang âm thầm quan sát bạn.

Hãy để lại ấn tượng đẹp với nhà tuyển dụng dù kết quả sau thời gian thử việc như thế nào.”

Đọc tiếp

Sống

Cách nói chuyện của bạn kém thu hút? Hãy xem tâm lý học giải thích nhé

Đã bao giờ bạn cảm giác lời nói của mình bị “phớt lờ”, hoặc gặp tình trạng người nghe không chú tâm vào bài thuyết trình của mình và thậm chí hỏi lại những thông tin mình vừa trình bày?

Nội dung chưa phải là tất cả, thành công trong giao tiếp còn bao gồm nhiều yếu tố khác. Đó là giọng điệu, tốc độ, phong cách nói, vốn từ,… và việc xác định đối tượng nghe là ai. Đây đều là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng thu hút người nghe và trình bày ý tưởng của bạn.

Cụ thể hơn, tâm lý người nghe bị chi phối như thế nào? Làm sao để khắc phục những nhân tố đó? Hãy cùng Vietcetera đi tìm câu trả lời cho hai câu hỏi trên.

Bất đồng trong văn hóa (quốc gia/vùng miền)

Ngôn ngữ là một phần trong văn hóa. Trong môi trường có sự giao thoa văn hóa rõ rệt như công ty nước ngoài hay trường đại học, bất đồng trong giao tiếp là điều rất dễ xảy ra. Người nghe sẽ cảm thấy bối rối, khó hiểu và thậm chí bất bình khi nhận thông tin sai với quan niệm văn hóa của họ.

Ví dụ, người phương Tây có lối trình bày đi thẳng vào vấn đề, trong khi đó người Việt chuộng sự ý tứ, tế nhị nên có phần vòng vo hơn. Đối với vùng miền, người miền Bắc muốn xưng hô đúng vai vế, còn người miền Nam lại thích được gọi bằng đại từ nhân xưng trẻ hơn tuổi. Một số người lại có thói quen dùng từ địa phương khi nói chuyện.

Khắc phục:

Khi có sự giao tiếp đa văn hóa, cả hai bên nên tìm hiểu trước về bối cảnh văn hóa của nhau, hoặc đặt ra nguyên tắc chung khi giao tiếp trong công việc. (Ví dụ: hạn chế dùng phương ngữ, tóm tắt sự việc trước rồi mới trình bày chi tiết,…).

Bí quyết giao tiếp 2
Trong giao tiếp, việc hiểu biết về khác biệt văn hoá rất quan trọng.

Phong cách nói và phong cách nghe không khớp nhau

Trong cuộc trò chuyện thường có những tín hiệu phi ngôn ngữ đến từ phía người nghe, với hàm ý muốn được phản hồi, chất vấn hoặc cắt ngang. Thậm chí các khoảng ngắt nghỉ, im lặng trong cuộc đối thoại đều mang thông điệp riêng.

Việc giải mã các tín hiệu phụ thuộc vào phong cách nghe của từng người. Khi phong cách nói của bạn không khớp với phong cách nghe của người nhận thông tin, cả hai bên có thể đi đến kết luận sai lệch về nhau.

Khắc phục:

Nắm rõ ý nghĩa của một số tín hiệu giao tiếp phi ngôn ngữ thường gặp sẽ trợ giúp bạn rất nhiều trong việc truyền tải lẫn tiếp nhận thông tin. Những kiến thức này sẽ phần nào tiết lộ phong cách nghe của đối tượng giao tiếp, và bạn có thể dựa vào đó để điều chỉnh thông điệp sao cho khớp.

Theo tác giả Rick Bommelje của cuốn sách”Listening Pays: Achieve Significance through the Power of Listening“, có bốn kiểu lắng nghe như sau:

  • Chú trọng con người: người nghe quan tâm đến những mối quan hệ và việc nắm bắt trạng thái tâm lý của người nói. Nếu người nghe của bạn trong nhóm này, bạn nên chọn hình thức chia sẻ theo kiểu hẹn riêng (ví dụ: đi cà phê) để tăng tính thân mật, hoặc lồng ghép những câu chuyện mang tính cảm xúc.
  • Chú trọng hành động: người nghe muốn biết tóm tắt nội dung chính trước khi trình bày chi tiết. Sự thiếu nhất quán và thiếu mạch lạc sẽ làm họ khó chịu.
  • Chú trọng nội dung: người nghe muốn xem xét vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Cần chuẩn bị câu trả lời cho những câu hỏi khai thác đa chiều của họ
  • Chú trọng thời gian: người nghe cần người nói tuân thủ theo thời gian đã thống nhất từ trước. Vì vậy bạn cần nhanh chóng đi vào vấn đề và nắm rõ thời lượng cần thiết để trình bày xong.

Định kiến từ người nghe

Người nghe có thể đánh giá bạn từ định kiến họ đã có từ trước. Chẳng hạn, một nghiên cứu phát hiện khi một người đàn ông nói từ “academy”, người nghe cho rằng anh ấy nói về nghĩa “học viện”. Nhưng nếu một phụ nữ nói từ này thì người nghe cho rằng cô ấy đề cập đến một lễ trao giải.

CEO của Human Partners và là tác giả của cuốn sách “Breaking Through Gridlock: The Power of Conversation in a Polarized World“— Gabriel Grant cho rằng những liên tưởng và định kiến xung quanh bạn sẽ ảnh hưởng đến việc người khác tiếp thu lời bạn nói. Đôi khi người nghe không có ý đồ xấu, chỉ vì họ đã từng có những trải nghiệm không tốt trước đó mà thôi.

Khắc phục:

Xác định tất cả các định kiến có thể gây bất lợi cho việc truyền tải của bạn. Thử đặt những giả thiết mà người nghe có thể liên tưởng hoặc gán ghép cho bạn và làm sáng tỏ trước khi cuộc trò chuyện bắt đầu.

Bí quyết giao tiếp 1
Người nghe có thể đánh giá bạn từ định kiến họ đã có từ trước.

Giọng nói ảnh hưởng đến sự thiên vị

Không thể phủ nhận rằng những yếu tố như ý tứ rời rạc, chọn sai từ ngữ, hoặc nhấn nhá không đúng chỗ sẽ làm giảm độ uy tín của lời bạn nói. Nhưng đôi khi, nguyên nhân chỉ đơn giản là giọng nói của bạn.

Chẳng hạn, một thí nghiệm phát hiện ra rằng những người Mỹ thông thường chuộng “giọng Anh-Anh chuẩn miền Nam” hơn là giọng New York dù cả hai nói những từ y hệt nhau. Thậm chí họ còn nhớ rõ những gì người giọng Anh nói hơn và đánh giá là người đó “thông minh hơn”.

Dù tại Việt Nam vẫn chưa có nhiều nghiên cứu liên quan, nhưng không hề thiếu những tranh cãi giữa “giọng chuẩn” và phương ngữ. Năm 2014, việc biên tập viên nói giọng Huế lần đầu xuất hiện trên VTV đã từng gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng VTV phát sóng cho người dân toàn quốc nên biên tập viên cần nói giọng Hà Nội để mọi người đều hiểu. Từ những ví dụ như trên cũng phần nào cho thấy sự thiên vị về giọng nói trong giao tiếp.

Trong một nghiên cứu của phó giáo sư ngành Ngôn ngữ học thuộc Đại học Stanford— Meghan Summer, khi một người phụ nữ và một người đàn ông cùng trình bày một vấn đề, giọng nữ thường được đánh giá thấp hơn khi xét về độ tin cậy, rõ ràng hay dễ hiểu. Ngay cả khi một người đàn ông có giọng nói được cho rằng không đáng tin hay thông minh, anh ta vẫn được đánh giá cao hơn khi so sánh với một người nữ.

Khắc phục:

Việc giữ gìn bản sắc văn hoá và tính đa dạng vùng miền là điều nên làm. Đôi khi đó còn là nét đặc biệt khiến người khác nhận ra và nhớ rõ về bạn. Tuy nhiên, nếu điều đó ảnh hưởng lớn đến công việc hoặc cuộc sống, bạn có thể cân nhắc linh hoạt điều chỉnh lại giọng nói của mình khi cần thiết.

Ngoài ra, nhà nghiên cứu kinh tế học hành vi Iris Bohnet đề xuất trong cuốn sách “What Works: Gender Equality by Design” như sau:

  • Trong tuyển dụng, để lược bớt định kiến xã hội gây bất lợi cho nghề nghiệp của phụ nữ, cần thiết kế bộ câu hỏi theo thứ tự và nội dung thống nhất.
  • Trong buổi họp hoặc thuyết trình, có thể sử dụng phương pháp ghi chép để người nghe xem lại sau. Chữ viết sẽ loại bỏ các yếu tố chủ quan như giọng nói, phong thái hoặc đặc điểm bên ngoài của người nói. Nhờ đó, người nghe có thể tập trung vào nội dung chính thay vì bị xao nhãng bởi các yếu tố trên.
Bí quyết giao tiếp 3
Đôi khi, giọng nói chính là nguyên nhân làm giảm độ đáng tin và thu hút của bạn khi giao tiếp.

Mẹo tăng sức thuyết phục cho giọng nói

Khi nói chuyện, tăng âm lượng lên một chút và chuyển đổi tông giọng (trầm, bổng, ngắt quãng) theo nội dung. Theo nghiên cứu của giáo sư marketing Jonah Berger, “giọng điệu và âm lượng làm tăng cảm giác tự tin nơi bạn, từ đó củng cố thêm tính thuyết phục của nội dung bạn đang nói”.

Ưu tiên gặp mặt trực tiếp (hoặc ít nhất là gọi video) khi đàm phán vấn đề quan trọng. Giọng nói trực tiếp gần gũi và có hồn hơn nên có khả năng ảnh hưởng đến tâm lý người nghe cao hơn so với email và tin nhắn.

Đọc tiếp

Sống

Trước khi quyết khởi nghiệp hay Đi làm, hãy tự vấn 4 câu hỏi sau

“Thời đại khởi nghiệp, làn sóng khởi nghiệp, phong trào khởi nghiệp”, những câu chuyện về khởi nghiệp sớm rồi sở hữu khối tài sản đáng mơ ước đã trở thành đích phấn đấu cho nhiều người trẻ.

Nhưng liệu làm chủ (kinh doanh riêng) có phải là con đường duy nhất để thành công? Và liệu bạn đã thích hợp để theo đuổi nguyện vọng này?

Hãy cùng nhìn vào thực tế của lựa chọn khởi nghiệp và ngẫm thử bạn có chấp nhận những đánh đổi sau đây không.

1.Bạn có chấp nhận loại bỏ khái niệm “vùng an toàn” vĩnh viễn?

Tất nhiên làm bất kỳ công việc nào cũng có lúc cần bước khỏi vùng an toàn. Tuy nhiên với một nhà sáng lập, luôn quay cuồng với sự biến động không ngừng từ môi trường bên ngoài, thì gần như bạn phải phá vỡ vùng an toàn mỗi ngày, mỗi giờ.

Chỉ một sự chần chừ hay thụ động có thể khiến bạn trả những “cái giá” đắt, hay ít nhất đánh mất vài cơ hội quý báu.

Bạn có nằm trong 2% dám từ bỏ vĩnh viễn vùng an toàn?

Ý tưởng thì ai cũng có, bàn về ý tưởng ai cũng nói được, phân tích ý tưởng ai cũng có khả năng, chiến lược ai cũng có thể vẽ ra.

Điều khiến một người sáng lập khác với nhân viên là họ thực sự dám làm và dám chịu hoàn toàn trách nhiệm cho ý tưởng đó.

Nói vậy không có nghĩa làm kinh doanh thì không cần chuẩn bị. Chuẩn bị kỹ và suy tính từng chút một các nước đi kinh doanh là bước chuẩn bị nhiều người lường trước.

Nhưng suy tính để làm sao bứt phá mạnh mẽ ra khỏi mọi quy tắc an toàn của bản thân, mỗi giây phút đều quả quyết, lì lợm, dám đương đầu rủi ro thì chưa nhiều người nghĩ đến.

Con đường biến “good idea” thành “good business” có lắm gian truân, thử thách, thậm chí đánh đổi, mất mát. Và việc dám chấp nhận những đánh đổi này hay không sẽ quyết định lựa chọn sự nghiệp của bạn.

2.Bạn có chịu được cảm giác “sở hữu một doanh nghiệp”?

Là đầu tàu, mọi thứ về doanh nghiệp sẽ xoay quanh bạn. Đây không phải sự quan tâm dành cho các ngôi sao, mà là áp lực đến ngộp thở vì tất cả thành bại đều nằm ở bạn.

Tất cả quyết định của bạn được mọi người trong công ty trông đợi. Ai cũng muốn hỏi ý kiến bạn và chỉ một quyết định thiếu sáng suốt sẽ ảnh hưởng đến cả hệ thống. Định hướng của bạn chính là hơi thở của công ty, định hướng có vấn đề, bạn sẽ hiểu thế nào là “khó thở”.

Chủ doanh nghiệp sẽ luôn ám ảnh về tối ưu mọi hoạt động. Một mảng hoạt động không tốt cũng đem đến sự bất an.

Vì thế, hiển nhiên là thời gian của bạn gần như dành toàn phần cho công việc.

Thời gian đầu luôn là khoảng tất bật nhất. Vận hành “ngốn” nhiều thời gian hơn vì quy trình chưa hoàn chỉnh, hoạt động chưa vào guồng. Thời gian của bạn gần như là thời gian ở công ty.

Đó chính là cảm giác hy sinh cho đứa con của mình. Đặc biệt với startup, từ quá trình phôi thai, phát triển, trưởng thành, nếu không dựa vào tâm huyết, sự tập trung và hy sinh của người chủ, thì… cũng không biết phải dựa vào điều gì.

Áp lực của việc sở hữu một công ty còn đến từ những cảm xúc không thoải mái và khó xử: sa thải một nhân viên, gọi vốn thất bại, bất đồng quan điểm với đối tác,… Và đôi khi, có thể bạn sẽ cảm thấy như thế giới đang chống lại mình.

Hãy chắc chắn bạn chịu được tất cả cảm giác trên. Đó là bản lĩnh của người đứng đầu tập thể.

Còn nếu không thì sao? Chẳng sao cả! Không làm chủ bạn vẫn có thể cống hiến bằng cách thực thi công việc ở công ty và hoàn thành trách nhiệm của mình. Không làm chủ cũng được, hãy làm chủ cần đến bạn.

3.Bạn phát huy tốt nhất năng lực khi đóng vai trò gì?

Đằng sau việc phát triển doanh nghiệp để dẫn đầu thị trường là cả một chặng đường với nhiều chướng ngại: chuẩn hóa và tinh gọn các quy trình, đào tạo đội ngũ đồng bộ, cân bằng tài chính, phát triển nhân sự, hoạch định marketing,…

Người chủ không phải người giỏi nhất trong tất cả lĩnh vực, nhưng có độ hiểu biết nhất định đủ để đưa mọi thứ vào tầm kiểm soát.

Vậy nên, người chủ doanh nghiệp cần nắm một lượng kiến thức, kỹ năng khá rộng, đặc biệt là quản trị, nhân sự, tài chính để vận hành doanh nghiệp.

Quan trọng hơn hết, một khi đã làm chủ, hãy chắc chắn bạn có sự thông thạo nhất định trong lĩnh vực mình hoạt động. 

Ví dụ, các công ty bất động sản mới hiện nay hầu hết có chủ là những nhân viên sale dày dạn trong ngành. Họ vừa dùng kiến thức nền có sẵn để đào tạo đội ngũ và hình thành định hướng cho công ty, vừa tối ưu các công việc khác như chuẩn hóa quy trình và giấy tờ hay các công việc về back office (vốn không phải thế mạnh của sales).

Có những người chỉ đạt điểm 8, nhưng khi kết hợp mọi thứ, họ có một màn trình diễn điểm 10.

Người giỏi nhất trong lĩnh vực của mình chưa chắc có thể dẫn dắt một doanh nghiệp trở nên giỏi nhất trong lĩnh vực đó. Nếu chỉ muốn mở rộng hiểu biết và khả năng trong một lĩnh vực cụ thể, việc phát triển bản thân trở thành một chuyên gia ai cũng muốn chiêu mộ không phải ý tưởng tồi.

4. Bạn có lường trước những khó khăn về tài chính?

Thực tế, để tự kinh doanh thì nguồn tài chính ban đầu cực kỳ quan trọng. Không phải ngẫu nhiên mà các startup đều khao khát gọi nguồn vốn lớn.

Chi phí hoàn thiện sản phẩm là khoản đầu tư lớn hiện hữu đầu tiên (đặc biệt doanh nghiệp có đội IT thì phí còn cao hơn).

Khoản thứ hai là phí marketing. Rõ ràng một sản phẩm tốt cần được marketing xứng đáng. Và việc marketing này ngày càng cạnh tranh vì số lượng tên tuổi gia nhập thị trường đang gia tăng chóng mặt.

Ngoài ra nếu tính thêm các khoản phí cố định như điện nước, mặt bằng,… bạn sẽ thấy đường tới doanh thu còn khá xa vời, mà phần đầu tư thì lại có hạn. 

Hành trình gian khổ để kiếm tiền của một startup.

Vượt qua giông bão đầu tiên, bạn sẽ tự tin hơn bước vào… rất nhiều đoạn giông tố tiếp theo. Khi này, hãy tính tới khoản đầu tư để mở rộng nguồn lực, thị trường, công nghệ…

Vậy nên, đầu tiên khi khởi nghiệp, hãy hỏi bản thân: tiền đâu?

Từ một nhân viên chuyển thành nhà sáng lập cần những điều kiện gì?

Kết luận

Tóm lại, mỗi con đường chúng ta lựa chọn đều mang tới trải nghiệm riêng. Khởi nghiệp, làm chủ cần một sự đam mê, lăn xả nhất định. Nhưng đi làm công cũng cần những cống hiến hết mình.

Người dẫn đầu khá quan trọng. Nhưng không có người theo chân thì người dẫn đầu cũng không tồn tại. Bất kỳ quyết định nào cũng là quyết định đúng nếu bạn cảm thấy thoải mái và luôn hứng khởi với sự lựa chọn của mình.

Đọc tiếp

Nhiều người đọc