Connect with us

Sống

Buồn vào mùa lễ hội thì có gì sai?

Cứ đến mùa Giáng Sinh là tôi chỉ muốn ngủ cho qua ngày.

Càng cố ép mình hòa vào không khí náo nhiệt của ngày lễ, tôi lại càng buồn bã, trống vắng và cô đơn.

Tiến sĩ Judith Orloff, tác giả cuốn “Rèn luyện thành một Người thấu cảm” (Thriving as an Empath) từng chỉ ra rằng “Tự huyễn hoặc bản thân bằng những cảm xúc hạnh phúc miễn cưỡng chỉ càng làm chúng ta buồn chán, thất vọng và cô đơn hơn.”

Thật ra, cảm thấy buồn rã rời giữa mùa lễ hội chẳng có gì quá bất thường cả. Nhất là vào những ngày cuối năm với cảm giác lạc lõng giữa đám đông, và cơn gió se lạnh thổi qua ví tiền trống rỗng. Trong điều kiện như thế, những ngày lễ càng trở thành chất xúc tác khiến ta buồn hơn.

Thậm chí, cảm xúc như vậy còn chẳng phải điều gì mới mẻ. Bởi ngay từ năm 1985, một bài báo đã từng đề cập: “Chính những trông mong thiếu thực tế của chúng ta vào các ngày lễ là nguyên nhân của nỗi buồn kiểu này.”

Những ngày lễ cuối năm là dịp để mọi người sum vầy cùng nhau bên bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, chỉ cần một điều vụn vặt, chẳng hạn như bầu trời hơi u ám, hoặc lầm tưởng rằng “ai cũng đang vui vẻ ngoại trừ mình” thôi là đã có thể khiến bạn trật nhịp sinh học và đánh gục bạn rồi.

Nhưng đừng tuyệt vọng như thế. Nếu bạn đang có một mùa lễ hội đáng quên, thử làm một số điều sau đây có thể giúp bạn thấy khá hơn nhiều đấy!

Buồn vào mùa lễ hội 1
Có bao giờ bạn cố ép mình hòa vào không khí náo nhiệt của ngày lễ, rồi lại càng thấy buồn bã, trống vắng và cô đơn chưa?

Thật ra không ai có một mùa lễ “hoàn hảo” cả

Nếu bạn cảm thấy không thoải mái khi phải đi đâu đó cùng một người bạn hoặc một nhóm bạn, thì đừng cố gượng ép. Một là hãy từ chối khéo léo, hai là đề xuất một hoạt động khác để mọi người đều vui.

Nếu bạn vô tình lướt Instagram và thấy một người bạn khoe khoang về kỳ nghỉ lễ tuyệt vời trong khi bạn thì chẳng có gì, đừng ngần ngại tắt thông báo của người đó đi.

Chính cảm giác sợ bị bỏ lỡ (FOMO) đã thôi thúc bạn cập nhật thông tin của bạn bè, để rồi cảm thấy chán chường vào kỳ nghỉ lễ. Nhưng nên nhớ rằng mạng xã hội không phải đời thật, đừng quá bận tâm về những diễn biến ảo trên đó. Thật ra, những ngày lễ chẳng khác nào một “bộ lọc ảnh” (filter) lung linh khổng lồ mà người ta phủ lên những bức ảnh cuộc sống cả.

Theo Tiến sĩ Orloff, nhiều người muốn cả thế giới này nghĩ rằng họ đang cực kỳ hạnh phúc, vì thế họ luôn xuất hiện với nụ cười rạng rỡ đầy năng lượng. Thế nhưng, càng cố thể hiện thì càng khó cảm nhận được niềm vui chân thật.

Thêm nữa, nếu bạn không tránh được buổi họp mặt với những người mình không muốn gặp, Tiến sĩ Orloff khuyên rằng bạn chỉ nên góp mặt trong một khoảng thời gian ngắn. Trước khi gặp mọi người, hãy tự xác định trước câu hỏi hoặc chủ đề nào dễ khiến bạn “chạnh lòng”. Đó có thể là về cân nặng, về gia đình, hoặc chuyện tình cảm. Từ đó chuẩn bị trước tinh thần hoặc cách ứng phó phù hợp, tránh bất ngờ và bối rối khi bị người khác “đâm trúng chỗ đau”.

Tự tạo hạnh phúc cho mình

Theo Gretchen Rubin, tác giả quyển sách “Bản kế hoạch hạnh phúc”, chỉ khi nhận thức được nguyên nhân của nỗi buồn thì bạn mới có thể tìm thấy niềm vui. Bạn hoàn toàn có thể lợi dụng chính cảm xúc tiêu cực đó để tìm ra cách xoa dịu tâm trạng. Trước hết, thử thẳng thắn hỏi bản thân: “Cứ cho là mình không thể tránh được những cảm xúc tiêu cực này đi, có cách nào trong khả năng có thể giúp mình cảm thấy đỡ hơn không?”

Chẳng hạn, nếu bạn biết mình không thể hòa nhập vào những buổi tiệc với toàn gương mặt lạ lẫm? Đơn giản thôi, tự bạn đứng ra tổ chức và mời bạn bè, đồng nghiệp thân thiết, hoặc rủ nhau đi du lịch vài ngày. Đừng cảm thấy áp lực trong kỳ nghỉ lễ mà hãy xem đó là dịp để bạn kết nối với bạn bè và gia đình. Nếu bạn không hứng thú với các hoạt động cuối năm theo kiểu truyền thống (tiệc tùng, tặng quà,…) thì thử viết ra 5 điều mà bạn ấp ủ và thực hiện nó trong khoảng thời gian này xem sao. Bằng những cách này, kỳ nghỉ lễ sẽ trở nên ý nghĩa với bạn hơn nhiều đấy!

Buồn vào mùa lễ hội 2
Bạn có thể lợi dụng cảm xúc tiêu cực để tự tạo niềm vui riêng cho mình.

“Qua quá trình nghiên cứu, tôi nhận ra rằng càng xác định cụ thể nguyên nhân của những cảm xúc tiêu cực đó thì bạn sẽ càng dễ tìm ra cách giải quyết hiệu quả nhất.” Rubin cho biết.

Nghiên cứu từ tập san khoa học Nature Communications chỉ ra rằng, các hoạt động “chia ngọt sẻ bùi” có thể kích hoạt não bộ giải phóng một số chất hóa học giúp bạn cảm thấy vui vẻ. Vì thế, không chỉ người được bạn giúp đỡ có được một ngày hạnh phúc mà cả chính bạn cũng vậy. Hãy thử tham gia các buổi quyên góp, nấu cơm từ thiện vào dịp lễ cuối năm, biết đâu trong quá trình đó bạn sẽ bất ngờ tìm thấy những cảm xúc lạc quan thì sao. Hoặc chỉ đơn giản là mời đứa bạn thân một bữa cũng đã đủ cho một niềm vui nho nhỏ rồi

Tự tìm cho mình một “gia đình” phù hợp

Lane Moore, tác giả của quyển sách nổi tiếng về sự cô đơn “Cách ở một mình” (How to be Alone) từng khẳng định, khoảng thời gian cô đơn vào mùa lễ hội có thể còn nặng nề hơn cảm giác cô độc hàng ngày. Đặc biệt là đối với những người sống xa nhà, nó khiến nỗi cô đơn càng chồng chất khi ta nhớ về gia đình, về người thân nơi xa. Nếu bạn tủi thân khi thấy gia đình người khác đang sum vầy, hãy nhớ rằng “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, những gia đình trông bên ngoài hoàn hảo đến mấy thì cũng có những bất đồng bên trong. Nghĩa là, họ cũng có những nỗi buồn như bạn mà thôi.

Một thân một mình trong mùa lễ hội không có nghĩa là bạn không thể tìm kiếm hỗ trợ về mặt tinh thần nào khác. Bạn vẫn có thể tự tạo ra một gia đình riêng, có thể là trên mạng xã hội chẳng hạn, để chia sẻ với những người cùng cảnh ngộ và xem họ như là người thân của mình.

Buồn vào mùa lễ hội 3

Một thân một mình trong mùa lễ hội không có nghĩa là bạn không thể tìm kiếm hỗ trợ về mặt tinh thần nào khác.

Với Lane Moore, bà thường tâm sự cảm giác cô đơn mùa lễ hội của mình trên Twitter, và bất ngờ là đã có rất nhiều người nhắn tin bày tỏ sự đồng cảm. Đôi khi cách tốt nhất để loại bỏ cảm giác cô đơn là hãy chia sẻ nỗi cô đơn ấy.

Lane Moore cho rằng “Điểm mấu chốt ở đây là nắm được mình thật sự cần gì. Muốn vậy thì bạn phải tập quan tâm đến nhu cầu và cảm nhận của bản thân nhiều hơn chứ đừng mặc kệ chúng quá thường xuyên.”

Tiến sĩ Orloff đề cập đến trải nghiệm tuyệt vời “JOMO” (niềm vui của việc bỏ lỡ), một thuật ngữ trái ngược với “FOMO” (nỗi sợ bị bỏ lỡ), nghĩa là bạn không để bản thân bị chi phối bởi nguồn năng lượng tiêu cực từ người khác. Tự nhủ rằng bỏ lỡ điều gì đó là một chuyện hết sức bình thường, cứ bình tĩnh ghi nhận và hài lòng với hiện tại. Có thể tự thưởng cho mình một tô phở bò nóng hổi, thêm một ly cà phê trứng thơm nồng càng tốt. Sau tất cả, tự yêu lấy bản thân mới là chiếc vé đảm bảo đưa bạn đến với bến bờ hạnh phúc.

Chỉ đơn thuần là nỗi buồn, hay còn điều gì hơn thế?

Buồn chán thông thường hoàn toàn khác với trầm cảm. Theo Sanam Hafeez, nhà tâm lý học thần kinh nghiên cứu tại Đại học Columbia, những người chỉ cảm thấy buồn chán thông thường vẫn có thể tự nhắc nhở bản thân rằng, những cảm xúc đau buồn, bị xa lánh hay cô độc rồi cũng sẽ lắng xuống một khi họ trở lại nhịp sống thường nhật. “Khi trở lại làm việc, niềm vui miễn cưỡng của họ sẽ kết thúc.” Sanam Hafeez nói.

Buồn vào mùa lễ hội 4
Những cảm xúc đau buồn, bị xa lánh hay cô độc thông thường rồi cũng sẽ lắng xuống một khi bạn trở lại nhịp sống thường nhật.

Trong khi đó, người bị trầm cảm sẽ có những hành vi tự hủy hoại bản thân để che giấu nỗi đau khổ bên trong, chẳng hạn lạm dụng bia rượu, chất gây nghiện, cờ bạc, và sa ngã vào lối sống buông thả. Hơn nữa, trầm cảm có thể kèm theo cảm giác vô vọng, thậm chí chối bỏ tình cảnh hiện tại của bản thân.

Dù có là bệnh lý trầm cảm hay chỉ là cảm giác buồn tủi vào mùa lễ hội—hay theo Tiến sĩ Hafeez gọi là “nỗi buồn theo mùa”—thì bạn đều nên tham khảo ý kiến người có chuyên môn, hoặc đăng ký trị liệu nếu cần thiết.

Đôi khi sẽ có một vài vấn đề bất khả kháng, chẳng hạn như các bác sĩ hoặc các dịch vụ trị liệu sức khoẻ tinh thần đều đang nghỉ lễ, dẫn đến việc điều trị bị trì hoãn. Trong trường hợp đó, bạn có thể sử dụng các ứng dụng sức khoẻ như Health Through Breath, Secret of Happiness, Depression CBT Self-Help Guide, N.I.H. Depression InformationFitness Builder để được hỗ trợ tạm thời. Bạn cũng có thể tìm đến những nguồn thông tin hữu ích như cộng đồng A Crazy Mind, hoặc tham dự một hội nhóm để kết bạn với những người có cùng tâm trạng, suy nghĩ.

Tuy nhiên, nếu bạn đang gặp khủng hoảng tâm lý, hoặc có ý nghĩ quá tiêu cực, đừng ngần ngại liên hệ bác sĩ tâm lý hoặc gọi cho những người mà bạn tin tưởng nhất để trò chuyện. Bình tĩnh lại và cho bản thân thời gian chia sẻ với một người bạn, một nhóm hỗ trợ để cảm thấy thoải mái hơn.

Bài viết này được thực hiện bởi Marissa Miller trên The New York Times, được chuyển ngữ bởi Huệ Chi.

Bấm vào đây để bình luận

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Quan điểm - Tranh luận

Thử việc mà “trải nghiệm cho biết” thì coi như vứt!

Chẳng phải ngẫu nhiên bạn cần trải qua ít nhất 2 tháng thử việc để trở thành nhân viên chính thức. Không đơn giản là thời gian thích nghi với môi trường mới, ý nghĩa của quá trình thử việc nằm ở yếu tố “thử” – Thử nghiệm và thử thách.

Thử nghiệm thì ai cũng biết, nhưng thử thách bao gồm những gì? Hiểu được điều ẩn sau sẽ giúp bạn học hỏi và phát triển nhiều nhất từ trải nghiệm này.

Một trang CV sơ lược về quá trình học tập và làm việc chưa bao giờ đủ để nói lên con người ứng viên. Đó là lí do cần có buổi phỏng vấn trực tiếp, kế đến là thử việc.

Điều nhà tuyển dụng muốn trả lời được qua những vòng tuyển chọn này là: Liệu có nên đặt lòng tin vào bạn?

Lòng tin này không chỉ được xây bởi khả năng chứng thực những điều bạn viết trong CV về:

  • Kĩ năng làm việc.
  • Khả năng quản lý thời gian.
  • Khả năng kết hợp giữa suy nghĩ độc lập và hành động tập thể.

Mà còn xây bởi tiềm năng cộng tác trong dài hạn của bạn.

Trong một khảo sát thực hiện bởi Linkedin cho các nhà tuyển dụng, gần 45% người tham gia chọn khả năng thích nghi là ưu tiên khi tuyển dụng một thành viên mới.

Nhiều nhà quản lý cũng chia sẻ nhu cầu về thích nghi tăng cao vì dịch COVID-19 khiến nhiều công ty phải nhanh chóng thay đổi để tồn tại. Vì thế, đây cũng trở thành xu hướng tuyển dụng hiện tại.

Cụ thể, nhà tuyển dụng kỳ vọng được nhìn thấy ở bạn:

  • Kỹ năng thích nghi với phong cách làm việc mới.
  • Cách làm việc của bạn với đồng nghiệp.
  • Sự “đồng cam cộng khổ” của bạn.
  • Khả năng học hỏi và tốc độ tiến bộ của bạn.

Trong suốt quá trình thử việc, nhà tuyển dụng sẽ quan sát từng nhịp bước của bạn, chứ không chờ đến cuối kỳ hay đánh giá dựa vào thành tích sau cùng.

Vì thế, hãy luôn sẵn sàng thể hiện tốt nhất và chú ý quan sát các đồng nghiệp, từ tốn hòa mình vào cộng đồng mới. Cuối cùng rồi bạn sẽ vượt qua vòng thử thách này.

Khi đọc JD (job descriptions: mô tả công việc), phía tuyển dụng có thể viết gộp hoặc ngắn gọn lại các yêu cầu thực tế. Chưa kể mỗi vị trí tại mỗi công ty khác nhau sẽ có những trách nhiệm khác nhau, tuỳ theo cấu trúc và chiến lược kinh doanh.

Bởi vậy, thử việc là cơ hội để bạn có đánh giá thực tế về công việc và tổ chức.

Lúc này, bạn cần giữ cái đầu tỉnh táo và trung lập để đánh giá khách quan: Liệu công việc này có đáp ứng các tiêu chí mình mong đợi? 

Một vài câu bạn có thể tự hỏi là:

  • Liệu bạn có tiếp tục làm nếu công việc không đúng như mô tả?
  • Khối lượng công việc có hợp lý?
  • Vị trí này có hợp với cá tính của bạn?
  • Bạn thoải mái với văn hóa ở đây chứ?

Anh trai tôi đã từng thử việc 2 tháng cho vị trí PR Manager (Quản lý Quan hệ công chúng) chi nhánh Việt Nam của một công ty nước ngoài, để rồi phải từ bỏ bởi những gạch đầu dòng trong JD cứ ngày một dài ra trong khi phúc lợi lại chẳng phản ánh điều đó.

Anh nói công việc ấy là mơ ước của anh, nhưng liệu anh sẽ trụ được bao lâu khi chỉ có 24h một ngày mà phải gánh vác trách nhiệm của 3 bộ phận?

Tựu trung lại, đôi lúc các đầu việc sẽ có sự thay đổi so với thông tin nhà tuyển dụng đưa ra. Nhưng nó nên nằm trong giới hạn chấp nhận được của bạn. Hãy chắc chắn rằng mọi quyết định bạn đưa ra sau kỳ thử việc là lựa chọn chủ động khi đã thấu tỏ mọi ưu, nhược điểm của vị trí này.

Cô bạn thân của tôi vừa từ bỏ gần 10 năm theo đuổi ngành Luật để chuyển sang làm bánh và bán cafe. Bản thân tôi cũng đã tự hỏi mình không dưới 10 lần: Hồi đó tại sao lại chọn ngành này? Con đường sự nghiệp mình đang đi có đúng hướng?

Hẳn là có đôi lúc mọi người sẽ nghi ngờ bản thân. Chẳng phải do chênh vênh 25 hay nghiệt ngã 30. Con người là sinh vật luôn tò mò và khám phá, càng hiểu biết sẽ càng cảm thấy nhỏ bé. Vậy nên những băn khoăn về mình, về nghề khá phổ biến.

Thử việc là giai đoạn đôi bên – nhà tuyển dụng và ứng viên – sẵn sàng cởi mở với nhau.

Vì thế, hãy tranh thủ đặt thật nhiều câu hỏi để xác định điều quan trọng nhất: Liệu đây có phải lựa chọn đúng đắn cho sự nghiệp của bạn? 

Những câu hỏi bạn cần tìm ra trong thời gian này:

  • Tiềm năng của công việc này trong dài hạn?
  • Nó có thực sự giúp bạn đạt được mục tiêu sự nghiệp?
  • Công việc này có tạo lợi thế cạnh tranh về lâu dài?

Khi có được các câu trả lời, hãy thật tỉnh táo để chọn bước đi hợp lý nhất. Một lựa chọn sai lầm có thể khiến bạn bị đẩy rất xa khỏi con đường nghề nghiệp mong muốn. Hay ít nhất, cũng lãng phí thời gian đúng lẽ ra là dành cho lựa chọn phù hợp.

Ngoài ra, không nên lạm dụng việc “thử”. Vì việc cứ đi từ hết nơi này tới nơi khác để trải nghiệm mà không xác định hướng đi rõ ràng sẽ khiến bạn mất điểm trong mắt các nhà tuyển dụng tiềm năng.

Sau mùa dịch này, các doanh nghiệp sẽ thận trọng hơn với các quyết định tuyển dụng và quy trình thử việc sẽ càng được sâu sát hơn. Hãy nắm rõ những thử thách cần vượt qua trong giai đoạn này, bạn sẽ chủ động hơn trong việc tiếp cận quá trình thử việc và đem lại lợi ích cao nhất cho cả bản thân lẫn nhà tuyển dụng.

Huyền – biên tập viên đang trong quá trình thử việc ở Vietcetera chia sẻ:

Không nên mang tinh thần ‘trải nghiệm cho biết’ vào thời gian thử việc.

“Hãy tưởng tượng thời gian thử việc là một bài test cho những kiến thức và kĩ năng cần thiết của công việc này. Có thể bạn sẽ choáng khi phải làm việc với đồng nghiệp mới hay trong vai trò mới, nhưng đừng vội than vãn mà quên rằng nhà tuyển dụng đang âm thầm quan sát bạn.

Hãy để lại ấn tượng đẹp với nhà tuyển dụng dù kết quả sau thời gian thử việc như thế nào.”

Đọc tiếp

Sống

Cách nói chuyện của bạn kém thu hút? Hãy xem tâm lý học giải thích nhé

Đã bao giờ bạn cảm giác lời nói của mình bị “phớt lờ”, hoặc gặp tình trạng người nghe không chú tâm vào bài thuyết trình của mình và thậm chí hỏi lại những thông tin mình vừa trình bày?

Nội dung chưa phải là tất cả, thành công trong giao tiếp còn bao gồm nhiều yếu tố khác. Đó là giọng điệu, tốc độ, phong cách nói, vốn từ,… và việc xác định đối tượng nghe là ai. Đây đều là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng thu hút người nghe và trình bày ý tưởng của bạn.

Cụ thể hơn, tâm lý người nghe bị chi phối như thế nào? Làm sao để khắc phục những nhân tố đó? Hãy cùng Vietcetera đi tìm câu trả lời cho hai câu hỏi trên.

Bất đồng trong văn hóa (quốc gia/vùng miền)

Ngôn ngữ là một phần trong văn hóa. Trong môi trường có sự giao thoa văn hóa rõ rệt như công ty nước ngoài hay trường đại học, bất đồng trong giao tiếp là điều rất dễ xảy ra. Người nghe sẽ cảm thấy bối rối, khó hiểu và thậm chí bất bình khi nhận thông tin sai với quan niệm văn hóa của họ.

Ví dụ, người phương Tây có lối trình bày đi thẳng vào vấn đề, trong khi đó người Việt chuộng sự ý tứ, tế nhị nên có phần vòng vo hơn. Đối với vùng miền, người miền Bắc muốn xưng hô đúng vai vế, còn người miền Nam lại thích được gọi bằng đại từ nhân xưng trẻ hơn tuổi. Một số người lại có thói quen dùng từ địa phương khi nói chuyện.

Khắc phục:

Khi có sự giao tiếp đa văn hóa, cả hai bên nên tìm hiểu trước về bối cảnh văn hóa của nhau, hoặc đặt ra nguyên tắc chung khi giao tiếp trong công việc. (Ví dụ: hạn chế dùng phương ngữ, tóm tắt sự việc trước rồi mới trình bày chi tiết,…).

Bí quyết giao tiếp 2
Trong giao tiếp, việc hiểu biết về khác biệt văn hoá rất quan trọng.

Phong cách nói và phong cách nghe không khớp nhau

Trong cuộc trò chuyện thường có những tín hiệu phi ngôn ngữ đến từ phía người nghe, với hàm ý muốn được phản hồi, chất vấn hoặc cắt ngang. Thậm chí các khoảng ngắt nghỉ, im lặng trong cuộc đối thoại đều mang thông điệp riêng.

Việc giải mã các tín hiệu phụ thuộc vào phong cách nghe của từng người. Khi phong cách nói của bạn không khớp với phong cách nghe của người nhận thông tin, cả hai bên có thể đi đến kết luận sai lệch về nhau.

Khắc phục:

Nắm rõ ý nghĩa của một số tín hiệu giao tiếp phi ngôn ngữ thường gặp sẽ trợ giúp bạn rất nhiều trong việc truyền tải lẫn tiếp nhận thông tin. Những kiến thức này sẽ phần nào tiết lộ phong cách nghe của đối tượng giao tiếp, và bạn có thể dựa vào đó để điều chỉnh thông điệp sao cho khớp.

Theo tác giả Rick Bommelje của cuốn sách”Listening Pays: Achieve Significance through the Power of Listening“, có bốn kiểu lắng nghe như sau:

  • Chú trọng con người: người nghe quan tâm đến những mối quan hệ và việc nắm bắt trạng thái tâm lý của người nói. Nếu người nghe của bạn trong nhóm này, bạn nên chọn hình thức chia sẻ theo kiểu hẹn riêng (ví dụ: đi cà phê) để tăng tính thân mật, hoặc lồng ghép những câu chuyện mang tính cảm xúc.
  • Chú trọng hành động: người nghe muốn biết tóm tắt nội dung chính trước khi trình bày chi tiết. Sự thiếu nhất quán và thiếu mạch lạc sẽ làm họ khó chịu.
  • Chú trọng nội dung: người nghe muốn xem xét vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Cần chuẩn bị câu trả lời cho những câu hỏi khai thác đa chiều của họ
  • Chú trọng thời gian: người nghe cần người nói tuân thủ theo thời gian đã thống nhất từ trước. Vì vậy bạn cần nhanh chóng đi vào vấn đề và nắm rõ thời lượng cần thiết để trình bày xong.

Định kiến từ người nghe

Người nghe có thể đánh giá bạn từ định kiến họ đã có từ trước. Chẳng hạn, một nghiên cứu phát hiện khi một người đàn ông nói từ “academy”, người nghe cho rằng anh ấy nói về nghĩa “học viện”. Nhưng nếu một phụ nữ nói từ này thì người nghe cho rằng cô ấy đề cập đến một lễ trao giải.

CEO của Human Partners và là tác giả của cuốn sách “Breaking Through Gridlock: The Power of Conversation in a Polarized World“— Gabriel Grant cho rằng những liên tưởng và định kiến xung quanh bạn sẽ ảnh hưởng đến việc người khác tiếp thu lời bạn nói. Đôi khi người nghe không có ý đồ xấu, chỉ vì họ đã từng có những trải nghiệm không tốt trước đó mà thôi.

Khắc phục:

Xác định tất cả các định kiến có thể gây bất lợi cho việc truyền tải của bạn. Thử đặt những giả thiết mà người nghe có thể liên tưởng hoặc gán ghép cho bạn và làm sáng tỏ trước khi cuộc trò chuyện bắt đầu.

Bí quyết giao tiếp 1
Người nghe có thể đánh giá bạn từ định kiến họ đã có từ trước.

Giọng nói ảnh hưởng đến sự thiên vị

Không thể phủ nhận rằng những yếu tố như ý tứ rời rạc, chọn sai từ ngữ, hoặc nhấn nhá không đúng chỗ sẽ làm giảm độ uy tín của lời bạn nói. Nhưng đôi khi, nguyên nhân chỉ đơn giản là giọng nói của bạn.

Chẳng hạn, một thí nghiệm phát hiện ra rằng những người Mỹ thông thường chuộng “giọng Anh-Anh chuẩn miền Nam” hơn là giọng New York dù cả hai nói những từ y hệt nhau. Thậm chí họ còn nhớ rõ những gì người giọng Anh nói hơn và đánh giá là người đó “thông minh hơn”.

Dù tại Việt Nam vẫn chưa có nhiều nghiên cứu liên quan, nhưng không hề thiếu những tranh cãi giữa “giọng chuẩn” và phương ngữ. Năm 2014, việc biên tập viên nói giọng Huế lần đầu xuất hiện trên VTV đã từng gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng VTV phát sóng cho người dân toàn quốc nên biên tập viên cần nói giọng Hà Nội để mọi người đều hiểu. Từ những ví dụ như trên cũng phần nào cho thấy sự thiên vị về giọng nói trong giao tiếp.

Trong một nghiên cứu của phó giáo sư ngành Ngôn ngữ học thuộc Đại học Stanford— Meghan Summer, khi một người phụ nữ và một người đàn ông cùng trình bày một vấn đề, giọng nữ thường được đánh giá thấp hơn khi xét về độ tin cậy, rõ ràng hay dễ hiểu. Ngay cả khi một người đàn ông có giọng nói được cho rằng không đáng tin hay thông minh, anh ta vẫn được đánh giá cao hơn khi so sánh với một người nữ.

Khắc phục:

Việc giữ gìn bản sắc văn hoá và tính đa dạng vùng miền là điều nên làm. Đôi khi đó còn là nét đặc biệt khiến người khác nhận ra và nhớ rõ về bạn. Tuy nhiên, nếu điều đó ảnh hưởng lớn đến công việc hoặc cuộc sống, bạn có thể cân nhắc linh hoạt điều chỉnh lại giọng nói của mình khi cần thiết.

Ngoài ra, nhà nghiên cứu kinh tế học hành vi Iris Bohnet đề xuất trong cuốn sách “What Works: Gender Equality by Design” như sau:

  • Trong tuyển dụng, để lược bớt định kiến xã hội gây bất lợi cho nghề nghiệp của phụ nữ, cần thiết kế bộ câu hỏi theo thứ tự và nội dung thống nhất.
  • Trong buổi họp hoặc thuyết trình, có thể sử dụng phương pháp ghi chép để người nghe xem lại sau. Chữ viết sẽ loại bỏ các yếu tố chủ quan như giọng nói, phong thái hoặc đặc điểm bên ngoài của người nói. Nhờ đó, người nghe có thể tập trung vào nội dung chính thay vì bị xao nhãng bởi các yếu tố trên.
Bí quyết giao tiếp 3
Đôi khi, giọng nói chính là nguyên nhân làm giảm độ đáng tin và thu hút của bạn khi giao tiếp.

Mẹo tăng sức thuyết phục cho giọng nói

Khi nói chuyện, tăng âm lượng lên một chút và chuyển đổi tông giọng (trầm, bổng, ngắt quãng) theo nội dung. Theo nghiên cứu của giáo sư marketing Jonah Berger, “giọng điệu và âm lượng làm tăng cảm giác tự tin nơi bạn, từ đó củng cố thêm tính thuyết phục của nội dung bạn đang nói”.

Ưu tiên gặp mặt trực tiếp (hoặc ít nhất là gọi video) khi đàm phán vấn đề quan trọng. Giọng nói trực tiếp gần gũi và có hồn hơn nên có khả năng ảnh hưởng đến tâm lý người nghe cao hơn so với email và tin nhắn.

Đọc tiếp

Sống

Trước khi quyết khởi nghiệp hay Đi làm, hãy tự vấn 4 câu hỏi sau

“Thời đại khởi nghiệp, làn sóng khởi nghiệp, phong trào khởi nghiệp”, những câu chuyện về khởi nghiệp sớm rồi sở hữu khối tài sản đáng mơ ước đã trở thành đích phấn đấu cho nhiều người trẻ.

Nhưng liệu làm chủ (kinh doanh riêng) có phải là con đường duy nhất để thành công? Và liệu bạn đã thích hợp để theo đuổi nguyện vọng này?

Hãy cùng nhìn vào thực tế của lựa chọn khởi nghiệp và ngẫm thử bạn có chấp nhận những đánh đổi sau đây không.

1.Bạn có chấp nhận loại bỏ khái niệm “vùng an toàn” vĩnh viễn?

Tất nhiên làm bất kỳ công việc nào cũng có lúc cần bước khỏi vùng an toàn. Tuy nhiên với một nhà sáng lập, luôn quay cuồng với sự biến động không ngừng từ môi trường bên ngoài, thì gần như bạn phải phá vỡ vùng an toàn mỗi ngày, mỗi giờ.

Chỉ một sự chần chừ hay thụ động có thể khiến bạn trả những “cái giá” đắt, hay ít nhất đánh mất vài cơ hội quý báu.

Bạn có nằm trong 2% dám từ bỏ vĩnh viễn vùng an toàn?

Ý tưởng thì ai cũng có, bàn về ý tưởng ai cũng nói được, phân tích ý tưởng ai cũng có khả năng, chiến lược ai cũng có thể vẽ ra.

Điều khiến một người sáng lập khác với nhân viên là họ thực sự dám làm và dám chịu hoàn toàn trách nhiệm cho ý tưởng đó.

Nói vậy không có nghĩa làm kinh doanh thì không cần chuẩn bị. Chuẩn bị kỹ và suy tính từng chút một các nước đi kinh doanh là bước chuẩn bị nhiều người lường trước.

Nhưng suy tính để làm sao bứt phá mạnh mẽ ra khỏi mọi quy tắc an toàn của bản thân, mỗi giây phút đều quả quyết, lì lợm, dám đương đầu rủi ro thì chưa nhiều người nghĩ đến.

Con đường biến “good idea” thành “good business” có lắm gian truân, thử thách, thậm chí đánh đổi, mất mát. Và việc dám chấp nhận những đánh đổi này hay không sẽ quyết định lựa chọn sự nghiệp của bạn.

2.Bạn có chịu được cảm giác “sở hữu một doanh nghiệp”?

Là đầu tàu, mọi thứ về doanh nghiệp sẽ xoay quanh bạn. Đây không phải sự quan tâm dành cho các ngôi sao, mà là áp lực đến ngộp thở vì tất cả thành bại đều nằm ở bạn.

Tất cả quyết định của bạn được mọi người trong công ty trông đợi. Ai cũng muốn hỏi ý kiến bạn và chỉ một quyết định thiếu sáng suốt sẽ ảnh hưởng đến cả hệ thống. Định hướng của bạn chính là hơi thở của công ty, định hướng có vấn đề, bạn sẽ hiểu thế nào là “khó thở”.

Chủ doanh nghiệp sẽ luôn ám ảnh về tối ưu mọi hoạt động. Một mảng hoạt động không tốt cũng đem đến sự bất an.

Vì thế, hiển nhiên là thời gian của bạn gần như dành toàn phần cho công việc.

Thời gian đầu luôn là khoảng tất bật nhất. Vận hành “ngốn” nhiều thời gian hơn vì quy trình chưa hoàn chỉnh, hoạt động chưa vào guồng. Thời gian của bạn gần như là thời gian ở công ty.

Đó chính là cảm giác hy sinh cho đứa con của mình. Đặc biệt với startup, từ quá trình phôi thai, phát triển, trưởng thành, nếu không dựa vào tâm huyết, sự tập trung và hy sinh của người chủ, thì… cũng không biết phải dựa vào điều gì.

Áp lực của việc sở hữu một công ty còn đến từ những cảm xúc không thoải mái và khó xử: sa thải một nhân viên, gọi vốn thất bại, bất đồng quan điểm với đối tác,… Và đôi khi, có thể bạn sẽ cảm thấy như thế giới đang chống lại mình.

Hãy chắc chắn bạn chịu được tất cả cảm giác trên. Đó là bản lĩnh của người đứng đầu tập thể.

Còn nếu không thì sao? Chẳng sao cả! Không làm chủ bạn vẫn có thể cống hiến bằng cách thực thi công việc ở công ty và hoàn thành trách nhiệm của mình. Không làm chủ cũng được, hãy làm chủ cần đến bạn.

3.Bạn phát huy tốt nhất năng lực khi đóng vai trò gì?

Đằng sau việc phát triển doanh nghiệp để dẫn đầu thị trường là cả một chặng đường với nhiều chướng ngại: chuẩn hóa và tinh gọn các quy trình, đào tạo đội ngũ đồng bộ, cân bằng tài chính, phát triển nhân sự, hoạch định marketing,…

Người chủ không phải người giỏi nhất trong tất cả lĩnh vực, nhưng có độ hiểu biết nhất định đủ để đưa mọi thứ vào tầm kiểm soát.

Vậy nên, người chủ doanh nghiệp cần nắm một lượng kiến thức, kỹ năng khá rộng, đặc biệt là quản trị, nhân sự, tài chính để vận hành doanh nghiệp.

Quan trọng hơn hết, một khi đã làm chủ, hãy chắc chắn bạn có sự thông thạo nhất định trong lĩnh vực mình hoạt động. 

Ví dụ, các công ty bất động sản mới hiện nay hầu hết có chủ là những nhân viên sale dày dạn trong ngành. Họ vừa dùng kiến thức nền có sẵn để đào tạo đội ngũ và hình thành định hướng cho công ty, vừa tối ưu các công việc khác như chuẩn hóa quy trình và giấy tờ hay các công việc về back office (vốn không phải thế mạnh của sales).

Có những người chỉ đạt điểm 8, nhưng khi kết hợp mọi thứ, họ có một màn trình diễn điểm 10.

Người giỏi nhất trong lĩnh vực của mình chưa chắc có thể dẫn dắt một doanh nghiệp trở nên giỏi nhất trong lĩnh vực đó. Nếu chỉ muốn mở rộng hiểu biết và khả năng trong một lĩnh vực cụ thể, việc phát triển bản thân trở thành một chuyên gia ai cũng muốn chiêu mộ không phải ý tưởng tồi.

4. Bạn có lường trước những khó khăn về tài chính?

Thực tế, để tự kinh doanh thì nguồn tài chính ban đầu cực kỳ quan trọng. Không phải ngẫu nhiên mà các startup đều khao khát gọi nguồn vốn lớn.

Chi phí hoàn thiện sản phẩm là khoản đầu tư lớn hiện hữu đầu tiên (đặc biệt doanh nghiệp có đội IT thì phí còn cao hơn).

Khoản thứ hai là phí marketing. Rõ ràng một sản phẩm tốt cần được marketing xứng đáng. Và việc marketing này ngày càng cạnh tranh vì số lượng tên tuổi gia nhập thị trường đang gia tăng chóng mặt.

Ngoài ra nếu tính thêm các khoản phí cố định như điện nước, mặt bằng,… bạn sẽ thấy đường tới doanh thu còn khá xa vời, mà phần đầu tư thì lại có hạn. 

Hành trình gian khổ để kiếm tiền của một startup.

Vượt qua giông bão đầu tiên, bạn sẽ tự tin hơn bước vào… rất nhiều đoạn giông tố tiếp theo. Khi này, hãy tính tới khoản đầu tư để mở rộng nguồn lực, thị trường, công nghệ…

Vậy nên, đầu tiên khi khởi nghiệp, hãy hỏi bản thân: tiền đâu?

Từ một nhân viên chuyển thành nhà sáng lập cần những điều kiện gì?

Kết luận

Tóm lại, mỗi con đường chúng ta lựa chọn đều mang tới trải nghiệm riêng. Khởi nghiệp, làm chủ cần một sự đam mê, lăn xả nhất định. Nhưng đi làm công cũng cần những cống hiến hết mình.

Người dẫn đầu khá quan trọng. Nhưng không có người theo chân thì người dẫn đầu cũng không tồn tại. Bất kỳ quyết định nào cũng là quyết định đúng nếu bạn cảm thấy thoải mái và luôn hứng khởi với sự lựa chọn của mình.

Đọc tiếp

Nhiều người đọc